Artykuł „Program Rehabilitacja 25 plus” zaktualizowany: maj 2026 r. | Źródło: PFRON, gov.pl
Wyobraź sobie dorosłego człowieka, który przez kilkanaście lat chodził do szkoły specjalnej, miał codzienną terapię, zajęcia z rehabilitantem i opiekę psychologa. Potem kończy 25 lat, opuszcza system edukacji i nagle zostaje bez żadnego zorganizowanego wsparcia. Tak wygląda rzeczywistość tysięcy rodzin w Polsce. Program Rehabilitacja 25 plus powstał właśnie po to, żeby ten moment nie oznaczał końca rehabilitacji.
Jeżeli Twój bliski jest absolwentem ośrodka specjalnego lub szkoły przysposabiającej do pracy, ta inicjatywa może bezpośrednio dotyczyć jego przyszłości. Poniżej znajdziesz wyczerpujące informacje o tym, czym jest ten program, kto może z niego skorzystać, ile i na co można uzyskać środki oraz, co równie ważne, jak działać, żeby nie przegapić terminu naboru.
Czym jest pilotażowy program Rehabilitacja 25 plus?
Pilotażowy program Rehabilitacja 25 plus to inicjatywa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), która finansuje wsparcie dla dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną po zakończeniu edukacji. Podstawą prawną jest art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Program ma charakter instytucjonalny. Oznacza to, że finansowanie trafia bezpośrednio do placówek edukacyjno-rehabilitacyjnych, a nie do osób prywatnych. To ośrodki organizują wsparcie, terapię i opiekę, a człowiek z niepełnosprawnością korzysta z tych usług nieodpłatnie.
Słowo „pilotażowy” w nazwie nie jest przypadkowe. PFRON testuje to rozwiązanie, żeby na podstawie zebranych doświadczeń zbudować trwałe, systemowe przepisy dotyczące wsparcia dorosłych po zakończeniu edukacji specjalnej.
Historia i ewolucja programu – rosnące stawki
Od startu programu Rehabilitacja 25 plus stawki finansowania systematycznie rosły. W pierwszej edycji wynosiły 2 500 zł miesięcznie na jedną osobę. Przez kolejne lata PFRON stopniowo zwiększał tę kwotę: najpierw do 3 000 zł, potem do 3 200 zł, a w roku szkolnym 2025/2026 oraz 2026/2027 Zarząd PFRON ustalił stawkę na poziomie 3 807 zł miesięcznie na jednego beneficjenta. To wzrost o ponad 50% względem pierwszej edycji.
Warto wiedzieć, że każdy nowy rok szkolny wymaga złożenia odrębnego wniosku. Uczestnictwo nie jest automatycznie kontynuowane – placówka musi każdorazowo aplikować o środki na kolejny okres.
Do kogo jest skierowany program Rehabilitacja 25 plus?
Tutaj warto od razu rozróżnić dwie grupy: adresatów programu i jego beneficjentów. To rozróżnienie jest kluczowe, bo wiele osób błędnie sądzi, że o środki może ubiegać się rodzina lub opiekun prawny osoby z niepełnosprawnością.
Adresaci programu – kto może złożyć wniosek?
Adresatami, czyli podmiotami uprawnionymi do składania wniosków, są wyłącznie instytucje prowadzące:
- Ośrodki Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawcze (OREW),
- Ośrodki Rewalidacyjno-Wychowawcze (ORW),
- szkoły specjalne przysposabiające do pracy (SPdP),
- inne placówki edukacyjne, w których realizowany jest obowiązek nauki.
Jeżeli jeden podmiot prowadzi kilka takich miejsc, musi złożyć osobny wniosek dla każdej placówki. Samorząd powiatowy może natomiast wyznaczyć właściwą jednostkę organizacyjną do realizacji programu w swoim imieniu.
Ważny jest też warunek formalny: podmiot wnioskujący nie może mieć wymagalnych zaległości wobec PFRON, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ani Urzędu Skarbowego. Nawet jedna zaległa należność może zablokować udział w programie.
Beneficjenci – kto może korzystać ze wsparcia?
Beneficjentami są niezatrudnione osoby z niepełnosprawnością intelektualną (w tym z niepełnosprawnością sprzężoną), które nie korzystają już z rehabilitacji społecznej w żadnej innej placówce dziennej aktywności. Konkretnie chodzi o absolwentów:
– OREW lub ORW w wieku powyżej 25 lat (w uzasadnionych przypadkach: powyżej 24 lat),
– SPdP w wieku powyżej 24 lat (w uzasadnionych przypadkach: powyżej 23 lat),
– innych placówek edukacyjnych w wieku powyżej 25 lat – wyłącznie z orzeczoną niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim.
Warunek wykluczający jest precyzyjny: beneficjent nie może równolegle uczęszczać do Środowiskowego Domu Samopomocy, Warsztatów Terapii Zajęciowej ani żadnej innej placówki dziennego wsparcia. Jeśli Twój bliski już korzysta z takiej opieki, nie spełnia kryterium uczestnictwa w tym programie.
Adresat składa też oświadczenie potwierdzające, że wskazane osoby nie opuszczają innej placówki wsparcia dziennego i że rodzina lub opiekunowie aktywnie szukali dla nich miejsca, lecz go nie znaleźli.
Ile wynosi dofinansowanie do rehabilitacji i na co można je przeznaczyć?
To sekcja, wokół której narosło najwięcej nieporozumień. Liczba „3 807 zł miesięcznie” pojawia się w nagłówkach wielu serwisów i natychmiast wywołuje skojarzenie z comiesięcznym świadczeniem. Tymczasem rzeczywistość jest inna.
Stawka 3 807 zł – co to dokładnie oznacza?
Kwota 3 807 zł to miesięczna stawka osobowa na jednego beneficjenta. Służy wyłącznie do obliczenia maksymalnej wysokości dofinansowania, które trafia do placówki realizującej wsparcie – nie do rąk rodziny ani opiekuna.
Program Rehabilitacja 25 plus nie jest rentą, nie jest świadczeniem socjalnym ani żadnym transferem gotówki dla osoby z niepełnosprawnością. To mechanizm finansowania usług terapeutycznych i opiekuńczych w ośrodkach specjalistycznych. Uczestnik korzysta z terapii, opieki i zajęć, ale nie otrzymuje żadnego przelewu.
Jak oblicza się wysokość dofinansowania dla placówki?
Wzór jest przejrzysty: liczba beneficjentów objętych wsparciem w danym miesiącu × 3 807 zł × liczba miesięcy realizacji = maksymalna kwota dofinansowania. Przykładowo, jeśli placówka obejmuje opieką 10 osób przez 10 miesięcy, jej maksymalne dofinansowanie wynosi 380 700 zł. Każda zmiana liczby uczestników w konkretnym miesiącu wpływa na ostateczne rozliczenie.
Stawka może też zostać proporcjonalnie zmniejszona. Dzieje się tak wtedy, gdy beneficjent w danym miesiącu otrzymał 75% lub mniej z wymaganych 100 godzin wsparcia. Jeśli jednak zrealizowano powyżej 75 godzin, placówka rozlicza pełną stawkę za ten okres.
Na co można przeznaczyć środki z programu?
Zakres finansowania jest szeroki i obejmuje zarówno koszty bezpośrednio związane z uczestnikiem, jak i wydatki na bieżące funkcjonowanie placówki w zakresie realizowanego wsparcia. Dofinansowanie może pokryć:
- usługi opiekuńcze i pielęgnacyjne, w tym pomoc w utrzymaniu higieny osobistej,
- zajęcia usprawniające, terapeutyczne i ruchowe,
- zajęcia w kołach zainteresowań,
- wzmacnianie samodzielności życiowej i podtrzymywanie wcześniej nabytych umiejętności,
- pomoc psychologiczną, poradnictwo i wsparcie w codziennych trudnościach,
- aktywizację zawodową – przede wszystkim dla absolwentów szkół przysposabiających do pracy,
- transport beneficjentów,
- koszty osobowe i rzeczowe placówki (wynagrodzenia, materiały, sprzęt, wyżywienie) proporcjonalnie do realizowanego wsparcia.
Środki nie mogą natomiast pokrywać kosztów już sfinansowanych z innych źródeł, w tym ze środków unijnych. Obowiązuje zasada zakazu podwójnego finansowania.
Jak działa rehabilitacja 25 plus w praktyce? Minimum 100 godzin wsparcia miesięcznie
Każdy uczestnik programu musi mieć zagwarantowane minimum 100 godzin wsparcia miesięcznie. To nie jest zalecenie, to warunek formalny wpisany w procedury PFRON. Zakres i charakter usług ustala adresat programu, ale musi on uwzględniać indywidualne potrzeby każdego uczestnika.
Placówka prowadzi miesięczną ewidencję godzin wsparcia dla każdej osoby objętej programem. Jeśli w danym miesiącu beneficjent otrzymał 75% lub mniej z wymaganych 100 godzin, stawka jest automatycznie obniżana proporcjonalnie do faktycznie zrealizowanych zajęć. Dotyczy to na przykład sytuacji, gdy uczestnik przez dłuższy czas był chory i nie mógł regularnie uczestniczyć w zajęciach.
Adresat programu ma też formalny obowiązek aktywnego szukania dla beneficjenta docelowego miejsca wsparcia – jeszcze w trakcie trwania umowy z PFRON. Chodzi o to, żeby zakończenie programu nie oznaczało kolejnego wypadnięcia z systemu. Opis tych działań musi znaleźć się w sprawozdaniu rocznym, które placówka składa do PFRON nie później niż 30 dni po zakończeniu roku szkolnego.
Jak złożyć wniosek w programie Rehabilitacja 25 plus? Krok po kroku
Poniżej znajdziesz szczegółowy opis całej ścieżki – od weryfikacji warunków aż po podpisanie umowy z PFRON. Procedura dotyczy podmiotów prowadzących uprawnione placówki.
1 – Zweryfikuj warunki formalne
Twoja placówka musi prowadzić OREW, ORW, SPdP lub inną jednostkę realizującą obowiązek nauki. Sprawdź też, czy nie ma zaległości wobec PFRON, ZUS ani urzędu skarbowego.
2 – Zidentyfikuj beneficjentów
Przygotuj listę niezatrudnionych absolwentów z odpowiednim orzeczeniem o niepełnosprawności, spełniających kryteria wiekowe i nieuczęszczających do żadnej innej placówki dziennej aktywności.
3 – Opracuj Projekt Planu Wsparcia (PPW)
To obowiązkowy załącznik do wniosku. PPW musi opisywać zakres planowanych usług z wymiarem godzinowym, liczbę beneficjentów, zaangażowanie kadry (liczba stanowisk, wymagane kwalifikacje) oraz zestawienie rocznych kosztów z podziałem na bieżące i inwestycyjne. Wzór dokumentu pobierzesz ze strony pfron.org.pl.
Krok 4 – Przygotuj Oświadczenie adresata
Wzór stanowi Załącznik nr 5 do procedur PFRON. Oświadczenie potwierdza, że osoby objęte wsparciem nie opuszczają innej placówki wsparcia dziennego i że rodzina szukała dla nich miejsca, lecz go nie znalazła.
Krok 5 – Złóż wniosek przez system iPFRON+
W edycji 2026/2027 nabór prowadzony jest wyłącznie elektronicznie przez platformę dostępną pod adresem ipfronplus.pfron.org.pl. Papierowy formularz wniosku pełni funkcję pomocniczą – sam dokument składasz online. Jeśli podpisuje go pełnomocnik, dołącz stosowne pełnomocnictwo. Termin naboru: 4 maja – 5 czerwca 2026 r.
Krok 6 – Poczekaj na decyzję i podpisz umowę
Oddział PFRON właściwy terytorialnie ze względu na siedzibę Twojej placówki weryfikuje kompletność i poprawność dokumentów. Decyzję podejmują Pełnomocnicy Zarządu PFRON w danym oddziale. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku podpisujesz umowę o realizację programu i możesz rozpocząć wsparcie od 1 września 2026 r.
Krok 7 – Realizuj wsparcie i prowadź ewidencję
Przez cały rok szkolny dokumentujesz godziny wsparcia każdego uczestnika, przestrzegasz warunków umowy i składasz wymagane sprawozdanie końcowe.
Co powinna zrobić rodzina lub opiekun prawny?
To pytanie pada najczęściej – i najrzadziej pojawia się w opisach programu. Odpowiedź jest prosta: rodzina nie składa wniosku samodzielnie do PFRON. Całość formalności spoczywa na placówce. Twoja rola polega jednak na aktywnym działaniu – i to szybkim.
Po pierwsze, skontaktuj się z ośrodkiem, w którym dotychczas uczyło się Twoje dziecko lub podopieczny. Zapytaj wprost, czy placówka przystępuje do programu Rehabilitacja 25 plus w nadchodzącym roku szkolnym i poproś o uwzględnienie Twojego bliskiego w planowanej liczbie beneficjentów.
Po drugie, działaj z wyprzedzeniem. Termin składania wniosków w edycji 2026/2027 upływa 5 czerwca 2026 r. Kontakt nawiązany w ostatniej chwili może oznaczać, że placówka nie zdąży formalnie uwzględnić Twojego podopiecznego w dokumentacji.
Po trzecie, jeśli dotychczasowy ośrodek nie uczestniczy w programie, skontaktuj się z Centrum Informacyjno-Doradczym dla Osób z Niepełnosprawnością (CIDON) pod adresem cidon.pfron.org.pl. Doradcy pomogą Ci znaleźć inne miejsce realizujące rehabilitację 25 plus w Twoim regionie.
Co dzieje się po zakończeniu programu?
Program Rehabilitacja 25 plus przyznawany jest na jeden rok szkolny. Nie ma automatycznej kontynuacji – każda kolejna edycja wymaga złożenia nowego wniosku przez placówkę.
Co ważniejsze, ośrodek uczestniczący w programie ma formalny obowiązek aktywnego wspierania rodziny w poszukiwaniu stałego miejsca wsparcia dla beneficjenta – jeszcze przed upływem okresu finansowania. Chodzi o to, żeby zakończenie programu nie było kolejnym momentem zawieszenia. Opis tych poszukiwań i ich rezultatów musi znaleźć się w rocznym sprawozdaniu, które adresat składa do PFRON w ciągu 30 dni od zakończenia roku szkolnego.
Pilotażowy program Rehabilitacja 25 plus jest z założenia rozwiązaniem przejściowym – mostem między edukacją specjalną a docelową formą wsparcia dziennego, taką jak Warsztaty Terapii Zajęciowej czy Środowiskowy Dom Samopomocy.
Najczęściej zadawane pytania o program Rehabilitacja 25 plus
Czy 3 807 zł miesięcznie trafia bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością?
Nie. Ta kwota to miesięczna stawka służąca wyłącznie do obliczenia dofinansowania dla placówki. Uczestnik korzysta z terapii, opieki i zajęć zorganizowanych przez ośrodek – ale nie otrzymuje żadnego przelewu na rachunek bankowy.
Kto składa wniosek o dofinansowanie?
Wyłącznie podmiot prowadzący OREW, ORW, SPdP lub inną uprawnioną placówkę edukacyjną. Rodzina ani opiekun prawny nie mogą złożyć takiego wniosku samodzielnie do PFRON.
Ile wynosi dofinansowanie w edycji 2026/2027?
Stawka wynosi 3 807 zł miesięcznie na jednego uczestnika. Całkowita kwota dla placówki zależy od liczby beneficjentów i czasu trwania wsparcia – oblicza się ją, mnożąc te dwie wartości przez obowiązującą stawkę.
Do kiedy można złożyć wniosek na rok szkolny 2026/2027?
Nabór trwa od 4 maja do 5 czerwca 2026 r. Wnioski przyjmowane są wyłącznie elektronicznie przez system iPFRON+ pod adresem ipfronplus.pfron.org.pl.
Czy program dostępny jest w całej Polsce?
Tak, realizowany jest na terenie całego kraju. Wniosek kieruje się do Oddziału PFRON właściwego terytorialnie ze względu na siedzibę placówki. Listę oddziałów wraz z adresami znajdziesz na stronie pfron.org.pl.
Artykuł przygotowany na podstawie dokumentów PFRON aktualnych na maj 2026 r. Stawki i terminy naboru są aktualizowane przed każdym nowym rokiem szkolnym – sprawdź bieżące informacje na pfron.org.pl.